اگر سنگينى گوش يكهو پيدا شد ، آب‌پز خاراگوش ، يا افشرهء آن ، مخلوط با زهرهء گاو نر يا زهرهء ماهى شبوط يا زهرهء لاك‌پشت علاج آن است . يا زهرهء گاو نر با روغن ، يا خربق با سركه ، يا پوستهء انداختهء مار با سركه از جملهء داروها هستند . سنگينى گوش اگر از اثر سردرد باشد ، آب ترب و روغن گل يا گندبيدستر و ثمر غار با روغن گل داروى خوبى است . آنچه بعد از سرسام است ، تخليه وسيلهء ايارج فيقرا : معجون مسهل تلخ ، بعدا چكانيدن گندبيدستر در روغن كوشنه يا روغن به تنها ، يا روغن بادام شيرين يا آب ترب و روغن گل يا گندبيدستر با ثمر درخت غار و روغن گل مفيد است . اگر علت از سد آمدن و خلط تباه يا از باد است ، حبهايى هست كه آزموده شده ؛ تركيب آن از اين قرار است : نسخه : تربد بيست درهم ، حنظل ده درهم ، انزروت دو درهم و نيم ، كتيرا هفت درهم ، هليله ده درهم ، درهم عجين كنند و حب سازند و شبانه به وزن يك درهم مىخورند . تكرار مىكنم : هر گوش‌گرانى ، درد و باد و صداها و وزوزها كه از مادهء سرد و سرما باشد ؛ بايد بعد از تخليهء سر اين داروها را در گوش چكانند : بورك با سركه و عسل ، زهرهء گوسفند با روغن زيتون و شراب ، يا با روغن بادام تلخ ، يا آب گندنا و آب پياز با عسل يا با شير پستان زن . داروهايى كه در بحث درد گوش ذكر شد ، قطران را بامداد و شبانه يك قطره در گوش بايد كرد . يا خربق سياه و سفيد با برخى از روغنها و به‌ويژه روغن خاراگوش ، يا آب خاراگوش و آب پوستهء ترب و همچنين روغنى كه پوستهء انداختهء مار در آن پخته با ثمر غار ، يا گياه شير سگ و گندبيدستر با روغن خودمانى يا روغن بلسان يا نفت . و اين نسخه : سقز درخت بنه يك اوقيه ، روغن گياه خيرى دو اوقيه ، روغن بادام تلخ نيم اوقيه باهم در آب مىجوشند ، صبح سه قطره و شب سه قطره در گوش چكانند . عسل لبنى ( استرك سايل ) با روغن خيرى ، آب برگ حنظل سبز ، افشرهء فيل گوش و هزارچشان داروى بسيار قوى است . براى بچه‌ها روغن جوجادو كه با فيجن و مرزنگوش پخته باشد ، يا مرزهء كوهى و نمك بجوند و آب دهن به گوش آنها بچكانند . براى بر گوش گذاشتن ( كماد ) در آب پختهء بابونه و شبيت و برگ غار و مرزنگوش ، پونهء وحشى خشك ، عاقرقرحا را بر چشم و پايينيهاى گوش كماد كنند . پاشيدنيهايى در بحث از سر ذكر شده‌اند خوبند كه گرم آنها را در لولهنى ريزند و برابر گوش نگه دارند و بخار به گوش داخل شود . تخليه براى معالجهء گوش از سنگينى بايد مكرر صورت گيرد ، و هربار مقدار كمتر شود تا بيمار نيروى خود را حفظ كند و ماده به پختگى برسد . اگر سبب ورم است ، ورم گرم و سرد را با داروهاى ذكر شده - كه مىدانى ! - معالجه كن و نيازى به تكرار نيست .